22:02 +07 Thứ sáu, 28/07/2017




Liên kết






   




Trang nhất » Đơn vị trực thuộc » Khoa - Tổ chuyên môn » Khoa Tự nhiên

PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT TRONG DẠY HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

Thứ sáu - 17/01/2014 15:52
PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT TRONG DẠY HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
  TS Phạm Thị Hòa (Bộ môn Sinh – khoa Tự nhiên)
 
                       Theo chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2013-2014 tiếp tục áp dụng dạy học theo phương pháp bàn tay nặn bột (PPBTNB) trong dạy học các môn khoa học tự nhiên ở cấp THCS. Để thực hiện chủ trương đó đạt hiệu quả, Bộ đã tổ chức các lớp tập huấn cho GV các bộ môn Lí, Hoá, Sinh ở các trường đại học, cao đẳng trong cả nước để GV truyền tải tới SV nhằm giúp SV khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã có cơ hội được học và trải nghiệm phương pháp này tạo điều kiện thuận lợi cho các em sau khi ra trường đã có thể vận dụng PPBTNB một cách hiệu quả. Sau đợt tập huấn cùng với sự hiểu biết của mình về PPBTNB tôi đã khái quát hoá những điểm nổi bật nhất của PPBTNB để các thầy cô cùng SV có thể tìm hiểu và ứng dụng nó trong dạy học các môn khoa học nói chung và các môn khoa học tự nhiên nói riêng.
                         Phương pháp bàn tay nặn bột (PPBTNB) là phương pháp dạy học tích cực do Giáo sư Georger Charpak (người Pháp) sáng tạo ra và phát triển từ năm 1995 dựa trên cơ sỏ khoa học của sự tìm tòi – nghiên cứu. Đây là PPDH được tổng hợp của nhiều PPDH tích cực khác nhau.
PPBTNB có thể sử dụng để giảng dạy cho nhiều môn khoa học khác nhau và đặc biệt thuận lợi với các môn khoa học tự nhiên như Lí, Hóa, Sinh,… từ cấp tiểu học cho đến THPT bởi vì với phương pháp này HS tự lĩnh hội kiến thức mới xuất phát từ một sự vật, hiện tượng thực tế gần gũi với các em.
Mục tiêu của PPBTNB là tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá và say mê khoa học của học sinh. Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, phương pháp này còn chú ý nhiều đến việc rèn luyện kĩ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho HS.
Điểm nổi trội của PPBTNB là rèn cho HS ngay từ bậc tiểu học đã có cách tư duy của nhà khoa học, cách làm việc của nhà khoa học. Con đường tìm ra kiến thức của HS cũng tương tự như quá trình tìm ra kiến thức mới của các nhà khoa học.
              * Đặc trưng của PPBTNB
- Nghiên cứu các đồ vật của TG thực tế, gần gũi với HS để HS có thể cảm nhận được dễ dàng.
- Khoa học cũng như các hoạt động khám phá
- Chính HS là người thực hiện các thí nghiệm thực hành, chứ không phải các thí nghiệm đã được làm sẵn hay thết kế sẵn.
- GV giúp HS xây dựng nên kiến thức của riêng các em
- Thực hiện trong khoẳng thời gian dài liên tục
- HS có một cuốn vở nhật kí học tập của riêng mình với các từ ngữ của riêng mình
- Chú trọng đến: Đặt câu hỏi, tự chủ, kinh nghiệm
                           Cùng nhau xây dựng kiến thức
- Bài học không phải là những nội dung phải học thuộc lòng
* 10 nguyên tắc cơ bản của PPBTNB: chia làm 2 nhóm
6 nguyên tắc về tiến trình sư phạm:
- Học sinh quan sát một sự vật hay một hiện tượng của thế giới thực tại, gần gũi với đời sống, dễ cảm nhận và các em sẽ thực hành trên những cái đó.
- Trong quá trình tìm hiểu, học sinh lập luận, bảo vệ ý kiến của mình, đưa ra tập thể thảo luận những ý nghĩ và những kết luận cá nhân, từ đó có những hiểu biết mà nếu chỉ có những hoạt động, thao tác riêng lẻ không đủ tạo nên.
- Những hoạt động do giáo viên đề xuất cho học sinh được tổ chức theo tiến trình sư phạm nhằm nâng cao dần mức độ học tập. Các hoạt động này làm cho các chương trình học tập được nâng cao lên và dành cho học sinh một phần tự chủ khá lớn.
- Cần một lượng tối thiểu là 2 giờ/tuần trong nhiều tuần liền cho một đề tài. Sự liên tục của các hoạt động và những phương pháp giáo dục được đảm bảo trong suốt thời gian học tập.
- Bắt buộc mỗi học sinh phải có một quyển vở thực hành do chính các em ghi chép theo cách thức và ngôn ngữ của các em.
- Mục tiêu chính là sự chiếm lĩnh dần dần các khái niệm khoa học và kĩ thuật được thực hành, kèm theo là sự củng cố ngôn ngữ viết và nói của học sinh.
4 nguyên tắc về những đối tượng tham gia:
- Các gia đình và/hoặc khu phố được khuyến khích thực hiện các công việc của lớp học.
- Các cơ sở khoa học (Trường Đại học, Cao đẳng, Viện nghiên cứu…) giúp các hoạt động của lớp theo khả năng của mình.
- Các viện đào tạo giáo viên (Trường Cao đẳng Sư phạm, Đại học Sư phạm) giúp các giáo viên về kinh nghiệm và phương pháp dạy học.
- Giáo viên có thể tìm thấy trên internet các website có nội dung về những môđun kiến thức (bài học) đã được thực hiện, những ý tưởng về các hoạt động, những giải pháp thắc mắc. Giáo viên cũng có thể tham gia hoạt động tập thể bằng trao đổi với các đồng nghiệp, với các nhà sư phạm và với các nhà khoa học. Giáo viên là người chịu trách nhiệm giáo dục và đề xuất những hoạt động của lớp mình phụ trách.
* Tiến trình thực hiện của PPBTNB
Bước 1: Đưa ra tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề (do GV đưa ra phải ngắn gon, gần gũi và dễ hiểu đối với HS).
Bước 2: Hình thành biểu tượng ban đầu của HS (từ tình huông xuất phát do GV đưa ra, HS tự đua ra câu hỏi, quan niệm ban đầu của mình).
Bước 3: Xây dựng giả thuyết và thiết kế phương án thực nghiệm.
Bước 4: Tiến hành thực nghiệm tìm tòi – nghiên cứu.
Bước 5: Kết luận, hệ thống hóa kiến thức.
Từ bước 2 đến bước 5 là hoàn toàn HS tự làm, GV chỉ giúp đỡ để HS tự xây dựng kiến thức của riêng mình.
                  Như vậy, để đạt được mục tiêu của PPBTNB ngoài đòi hỏi HS phải luôn động não, sáng tạo, hoạt động, thảo luận tích cực để tìm ra kiến thức, thì việc xác định kiến thức khoa học phù hợp với HS theo độ tuổi là một vấn đề quan trọng đối với GV. GV phải tự đặt ra các câu hỏi như: Có cần thiết giới thiệu kiến thức này không? Cần thiết giới thiệu kiến thức này vào thời điểm nào? Cần yêu cầu HS tìm hiểu kiến thức này ở mức độ nào?... Buộc người giáo viên phải năng động, sáng tạo, không theo một khuôn mẫu nhất định để xác định các kiến thức khoa học xây dựng tình huống xuất phát cho HS, giáo viên có quyền biên soạn tiến trình dạy học cho riêng mình phù hợp với từng đối tượng HS và điều kiện nhà trường.
 
 






Các thầy cô được trải nghiệm  một tiết học theo PPBTNB trong đợt tập huấn

Tác giả bài viết: Tiến sỹ Phạm Thị Hòa - GV Khoa Tự nhiên

Tổng số điểm của bài viết là: 22 trong 6 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

 

Văn bản - Thông báo mới

Đơn vị trực thuộc

Video giới thiệu nhà trường





Tuyển sinh 2017